ABD Yüksek Mahkemesi’nin önceki kararları iptal etmesinin ardından Trump yönetimi, 1974 Ticaret Yasası’nın 122. maddesine dayanarak yüzde 10’luk küresel gümrük vergisini resmen uygulamaya başladı.
Bu gelişme, küresel ticaret görüşmelerinin duraksamasına ve piyasalarda belirsizliğin artmasına yol açarken, Beyaz Saray’ın vergi oranını yüzde 15’e çıkarmayı planladığı yönündeki açıklamalar, ticari ilişkilerde tansiyonu yükseltti.
Söz konusu yeni vergi uygulaması, ABD’nin ticaret politikasında stratejik bir değişikliğe işaret ediyor. Trump yönetimi, Yüksek Mahkeme’nin acil durum yetkilerini sınırlandırmasının ardından, 1974 Ticaret Yasası’nın başkana kongre onayı olmadan 150 gün süreyle vergi koyma izni veren maddesini devreye aldı.
Bloomberg’in verilerine göre, muafiyetlerle birlikte uygulama öncesi yüzde 13,6 olan ortalama efektif vergi oranı yüzde 10,2’ye gerilerken, vergi oranının yüzde 15’e yükseltilmesi halinde bu oranın yüzde 12 seviyelerine çıkması bekleniyor.
Küresel piyasalarda belirsizlik arttı
ABD’nin ticaret ortakları, Washington’dan gelen karmaşık mesajlar nedeniyle temkinli bir bekleyişe girdi. Avrupa Birliği ve Hindistan başta olmak üzere birçok ülke, mevcut ticaret müzakerelerini askıya aldığını açıkladı. Avrupa Birliği ise ABD’yle yapılacak anlaşmaların onay sürecini, Trump’ın nihai adımları netleşene kadar dondurdu.
Geçen yıl yüzde 10’luk vergi oranı üzerinde uzlaşan Birleşik Krallık, oranın yüzde 15’e çıkması ihtimali karşısında ihracatçıların rekabet gücünü kaybetmesinden endişe ediyor. Acil durum yetkilerinin kısıtlanmasıyla Çin’in elinin güçlendiği değerlendirilirken, Trump’ın önümüzdeki ay yapacağı Şi Cinping ziyareti önem taşıyor.
İç politikada ve ekonomide baskı
Trump yönetiminin yeni vergileri, Başkan’ın Kongre’de yapacağı “Birliğin Durumu” konuşmasından hemen önce devreye girdi. Ancak kamuoyu araştırmaları, ABD vatandaşlarının bu tür vergi politikalarına mesafeli yaklaştığını gösteriyor. Washington Post/ABC/Ipsos anketine göre, Amerikalıların yüzde 64’ü gümrük vergilerinin yaşam maliyetlerini artırmasından dolayı bu uygulamaları desteklemiyor.
Cumhuriyetçiler ara seçimler öncesinde ekonomik mesajlarını güçlendirmeye çalışırken, Beyaz Saray’ın gümrük vergilerini ön planda tutma kararlılığı, hem iç hem de dış politikada ciddi bir sınav anlamına geliyor.
